BB-NEKAF-M38a1-JEEP

A A T

Aan- en AfvoerTroepen

AAT-BlauwBloed.nl

NEKAF M38a1 Jeep

NEKAF M38a1 Jeep

 

 

Wie kent hem niet….. de Nekaf Jeep, bij de AAT de/het publieke v........(oertuig) van de compagnie, de jongste bediende voor alle boodschappen. We hebben er allemaal mee gereden. Hoewel ik onlangs hoorde dat officieren en onderofficieren er vanwege hun geringe rijervaring niet in mochten rijden. Maar goed, ze konden meerijden i.p.v. mee rijden. Maar bij het zelf rijden ervaar je dat typische geluid bij gas geven en - loslaten, toch anders.

Het geluid lag goed in het gehoor, nu weet je nog met je ogen dicht of er een Nekaf langs komt.

 

Veel dienstmaten kijken er met weemoed op terug. Maar toch wil je niet meer ruilen met de techniek van tegenwoordig.

 

In 2010 had ik het "genoegen" weer eens een stukje te rijden in een echte Nekaf. Gelukkig dat de topsnelheid niet zo hoog ligt, want bij hogere snelheden en een keer goed remmen krijg je toch snel een ander beeld over die "goede oude Nekaf". In 2006 had ik ook een rijervaring met een originele Willys, het maakte weinig verschil.

 

Er zijn heel wat dienstmaten die er hun hobby van hebben gemaakt om oude legervoertuigen in stand te houden. Sommigen hebben een echte Willys, uit of van na WOII; zij begrijpen echt niet, waarom de bezitters van een echte Nekaf nu zo trots moeten zijn. Van mij mogen ze echter allebei trots zijn, het is nl. fantastisch wat ze doen.

 

Nu de echte Nekaf M38a1

 

De officiële benaming van de Nekaf luidt: Jeep, M 38a1, 1/4 ton, 4x4, 24V. De M38a1 is oorspronkelijk een ontwerp (1952) van Willys-Overland (later Kaiser Jeep International) en wordt ook wel aangeduid als Willys MD.

Deze van oorsprong Amerikaanse 4x4 werd in de jaren 50 aangeschaft door het toenmalige Ministerie van Oorlog ter vervanging van de alom bekende Willys en Ford GPW jeeps, die nog dateerden uit de WOII.

 

In concurrentie met DAF.

De eerste order betrof 4.000 stuks, plus een rollend prototype. Dat prototype was nodig om de conformiteit van de onderdelen vast te kunnen stellen. Eerder was al een M38a1 aangekocht voor beproevingsdoeleinden. De grote concurrent van de Nekaf was destijds de speciaal voor het Nederlandse leger ontwikkelde DAF YA 054 (foto's), een lichte terreinwagen. Dit voertuig was technisch aanzienlijk geraffineerder met zijn onafhankelijke geveerde voor- en achteras, maar haalde het niet omdat de aankoopprijs ettelijke honderden guldens hoger lag.

 

De hoofdaannemer voor de assemblage van de grote serie M38a1 jeeps was de Nederlandse Kaiser-Frazer Fabrieken N.V. gevestigd aan de Sluisjesdijk in Rotterdam. FOTO van fabriek.

De eerste Nekaf Jeep liep op 28 mei 1955 van de band. Het was de eerste auto van een order van 4.000 stuks. Drie jaar later stopte de productie van deze Nederlandse (in licentie gebouwde) 4x4.

Gelijktijdig met de jeeps assembleerden de Nederlandse Kaiser-Frazer fabrieken ook personenauto's, zoals de Dodge Plymouth en later ook Simca.

De voor de grote serie M38a1 jeeps benodigde onderdelen werden geleverd door de fabrieken van Willys Overland in Toledo, Ohio (USA). De banden en accu's e.d. werden geleverd door Nederlandse leveranciers, zoals de Bataafse Accufabriek (later bekend onder de naam Varta) en Vredestein.

 

Het Nederlandse aandeel wordt groter.

Een vervolgorder voor nog eens 150 Nekafs werd in 1956 geplaatst. Deze serie was, evenals de eerste, bestemd voor de Koninklijke Landmacht. Een afzonderlijke opdracht voor 154 Nekafs, bestemd voor de Koninklijke Luchtmacht, werd later in dat jaar verstrekt.

Om de Nederlandse industrie meer bij de vervolgorders te betrekken, mocht 24% van de benodigde onderdelen door plaatselijke leveranciers worden geleverd. De prijs van een Nekaf jeep liep daardoor met enkele honderden guldens op tot 12.670 gulden en 20 cent! Een ongehoord hoge aanschafprijs voor een voertuig in die tijd.

 

Bij de bouw van de Nekaf was ook de Fa. Kemper en Van Twist Diesel N.V. uit Dordrecht betrokken. De Nederlandse Kaiser-Fazer fabrieken leverde in het begin zo'n 55 Nekafs per week af. In 1957 daalde dit tot 27 voertuigen per week. De laatste Nekaf kwam in de loop van 1958 gereed, waarmee het totaal op 5.676 geproduceerde eenheden kwam.

 

Tussen 1958 en 1962 bouwde de Dordrechtse firma, Kemper&Van Twist, als onderaannemer zo'n 2.000 Nekaf-voertuigen. In totaal zijn er dus circa 7.500 exemplaren van dit type Jeep naar origineel Amerikaans ontwerp gebouwd voor o.a. Nederland en Denemarken.

Het Nederlandse leger heeft ruim 7.300 Nekafs in gebruik gehad.

 

In zijn standaard uitvoering biedt de Nekaf plaats aan 4 personen. Het laadvermogen op de weg bedraagt 545 kilogram en in het terrein 368 kilogram. Dit kan worden vergroot door er een echte jeepaanhanger aan te koppelen. Ook deze aanhanger is van Nederlandse origine. De aanhangers werden gemaakt bij Pennock, Roset en Polynorm. De landmacht beschikte ook over originele Bantam aanhangers.

Afhankelijk van de toepassing kan de Nekaf van een canvas-dak worden voorzien, eventueel aangevuld met deuren. Ook zijn er bevestigingspunten voor een hardtop aanwezig, maar hier maakte het Nederlandse leger overigens geen gebruik van.

Het Nederlandse leger gebruikte de Nekaf voornamelijk voor algemene doeleinden.

Ze werden tevens ingezet voor verkenningen, bijzondere opdrachten en het onderhouden van verbindingen. De Koninklijke Marechaussee was ook in het bezit van een groot aantal Nekafs. Tevens deden ze dienst als ambulance, brandweerwagen, laswagen en zelfs als sneeuwploeg.

De M38a1 werden ook uitgerust met een 30 mitrailleur of met een terugstootloze vuurmond 106 mm M40A1 en kreeg de aanduiding M38A1C of M38A1TLV.

De Nekaf jeep is op een klein aantal aanpassingen na, die nodig was t.b.v. het toen van kracht zijnde Nederlandse wegenverkeersreglement, gelijk aan zijn in Toledo (USA) gebouwde familie. Deze aanpassingen behelsden het monteren van een extra richtingaanwijzerlampje aan de zijkant van het voertuig en wat reflectoren.

 

De Hurricane motor.

Als krachtbron fungeert de unieke 4-cilinder Willys Overland Hurricane benzinemotor.

De 2.199 cm3 metende motor levert 53 KW / 72 PK, die via een afzonderlijk startpedaal tot leven kon worden geroepen. De Hurricane motor is uitgevoerd met een zgn. F-kop, waarvan de inlaatklep in de cilinderkop is geplaatst en de uitlaatklep is gemonteerd in het motorblok. Deze oplossing droeg, als voorloper van de pas veel later toegepaste Cross-Flow cilinderkop, bij tot een vlottere doorstroming van de gassen.

Door de lage compressieverhouding van 7,4:1 neemt de motor genoegen met benzine met een laag octaangetal.

Als gemiddeld brandstofverbruik wordt 1 liter benzine op 5 kilometer opgegeven bij een actieradius van 300 kilometer. De Hurricane motor doet zijn naam werkelijk eer aan. Hij drijft de Nekaf via een drieversnellingsbak tot grote prestaties. De Nekaf haalt een topsnelheid van 96 kilometer per uur; kan met zijn tussenbak in laag geschakeld, hellingen tot 69% beklimmen.

De maximumsnelheid in het terrein bedraagt 38 kilometer per uur.

Ook door diep water rijden is voor de Nekaf geen probleem; in de standaard uitvoering kan hij tot een diepte van 75 centimeter gaan. Indien hij met een speciale 'fording kit' is uitgerust dan ligt de grens op 1,90 meter!

 

Geschiedenis.

Medio jaren ‘60 zijn de Nekafs bij de parate eenheden vervangen door de DKW Munga. Dit was echter geen succes; de Munga was binnen de geplande 10 jaar versleten. De Nekaf is toen teruggehaald uit de MOB-complexen, om eind jaren 70 vervangen te worden door de Landrover. Bij sommige eenheden van de Nationale Reserve hebben de Nekafs zelfs de Landrover overleefd. Later werden deze voertuigen vervangen door de Mercedes G-serie.

 

 

TECHNISCHE INFORMATIE

 

Nekaf Jeep M38a1, 1/4 ton, 4x4:

 

Afmetingen&Gewichten:

Hoogte: 1.900 mm

Knock-down hoogte: 1.440 mm

Lengte: 3.510 mm

Breedte: 1.550 mm

Verschepingsafmetingen: 3,51x1,55x1,44 m

Spoorbreedte: 1.250 mm

Wielbasis: 2.060 mm

Bodemvrijheid: 230 mm

Eigengewicht: 1.223 kg

Voorasdruk onbeladen: 638 kg

 

Max. voorasdruk op de weg: 650 kg

Max. voorasdruk in terrein: 646 kg

Achterasdruk onbeladen: 585 kg

Max. achterasdruk op de weg: 1.118 kg

Max. achterasdruk in terrein: 945 kg

Max. treingewicht op de weg: 2.675 kg

Max. treingewicht in terrein: 2.271 kg

Toegestaan gewicht op de weg: 1.753 kg

Toegestaan gewicht in het terrein: 1.571 kg

Laadvermogen op de weg: 545 kg

Laadvermogen in het terrein: 368 kg

Getrokken last op de weg (max.): 907 kg

Getrokken last in het terrein (max.): 680 kg

Aantal personen (incl. bestuurder): 4

 

Prestaties:

Actieradius: 320 km

Brandstofverbruik: 1 op 5

Max. snelheid op de weg met reductiebak in "hoog": 70 km/h

Idem reductiebak in "laag": 40 km/h

Waadvermogen (zonder speciale uitrusting): 75 cm

Waadvermogen (met speciale uitrusting): 190 cm

Bodemvrijheid: 22,4 cm

Actieradius weg : 320 km

Helling 60%

Draaicirkel links: 11,6 m

Oploophoek: 46 graden

Afloophoek: 34 graden

 

Motor:

Merk/type: WillysHurican, 4 cilinder, F-kop (combinatie van kop- en zijklep), 4-takt, vloeistof gekoeld

Vermogen: 72 pk bij 4.000 toeren

Maximum koppel: 15,5 mkg/114 ft. lbs bij 2.000 toeren

Cilinderinhoud: 2,199 liter

Boring x slag: 79,4 x 111,2 mm

Compressieverhouding: 7,4 : 1

Brandstof: benzine

 

Koppeling:

Enkelvoudige drogeplaatkoppeling

 

Versnellingsbak:

Merk/type: Warner Gear, synchromesh, 3 vooruit, 1 achteruit

Overbrengingsverhoudingen:

vooruit:

1e 2,789:1

2e 1,551:1

3e 1,000:1

Achteruit:

3,789:1

 

Reductiebak:

Merk: Spicer

Overbrengingsverhoudingen:

Hoge gearing: 1.00:1

Lage gearing: 2.43:1

 

Voor- en achteras: 4,09 : 1

 

Banden:

Maat: 700 x 16

Spanning V en A:op de weg: 25psi / 1,7 bar

idem in terrein: 25 psi

Modder, zand en sneeuw: 10psi / 0,7 bar

Aantal reservewielen: 1

 

Inhouden:

Brandstoftank: 1x 63,5 ltr.

Koelsysteem: 10,9 ltr.

Motorcarter (incl. koeler en filter): 4,25 ltr.

Oliebad luchtfilter: 0,7 ltr.

Versnellingsbak: 0,91 ltr.

Reductiebak: 1,25 ltr.

Voorbrug: 1,25 ltr.

Achterbrug: 1,25 ltr.

Stuurhuis: 0,25 ltr.

Hydr. remsysteem: 0,25 ltr.

 

Elektrische installatie:

Boordspanning:24 volt

Aantal accu's: 2 x (12 V)

Type accu (codering): 2 NH

Capaciteit per accu: 45 Ah/20h

Radio-ontstoring: geheel onstoord (S)

Waterdichtheid: geheel waterdicht

Dynamo: 900 W

 

Algemeen:

Waarde voertuig: f. 12.000,-

Brugclassificatie: 4

Trekhaak niet draaibaar

Plaats motornr.: voorzijde motorblok bij waterpomp

Plaats chassisnr.: linker chassislangsdrager bij voorwiel

Aantal jerrycans: 1

Stuurinrichting: niet bekrachtigd

 

Documentatie:

NSN: 2320-17-704-3152

Naam- en codelijst: NC 9-80

Technische Handleiding: VTH 9-1345/1

Technische Handleiding: VTH 9-1345/2

 

Naar Nekaf foto’s

 

Naar DAF YA 054 foto’s

 

Bronnen:

http://www.collectie.legermuseum.nl

http://www.nekaf.nl

http://www.rdw.nl

http://defensieweb.wikia.com

 

 

Heb aanvullingen of verbeterpunten, laat het dan weten aan:

 

Pluk v.d. P.

20160317 links

20151226

20151102

20110525